Arche SA. jako firma zajmująca się rewitalizacją szeroko rozumianych zabytków, postanowiła zorganizować ogólnodostępne
Forum Rewitalizacji
Pierwsza edycja odbyła się w 2023 roku w Konstancinie–Jeziornie, ubiegłoroczna miała miejsce w Cukrowni Żnin, a w 2025 odwiedziliśmy Arche Tobaco Łódź.
Zapraszamy do zapoznania się z relacją wideo z tego wydarzenia.
W trakcie forum poruszone zostały tematy:
- Rozwinięcie tematu rewitalizacji, prezentacja utraconych zabytków
- Panel dyskusyjny „Łączą Nas zabytki” – Co możemy zrobić aby tych obiektów nie ubywało? Jaka jest rola samorządu w działaniach rewitalizacyjnych? Jakie są możliwości samorządów i władz centralnych? Jak można stworzyć warunki współpracy samorządów z inwestorem?
- Rewitalizacja społeczna – aktywizacja grup wykluczonych społecznie.
- Panel „Czy prawo służy zabytkom?” – Formalne aspekty rewitalizacji. Z jakimi zależnościami wiąże się rewitalizacja zabytków?
- Uratowane – prezentacja założenia Tobaco Park, ocalonego przez Grupę Arche oraz kolejne plany rewitalizacji w Łodzi oraz rewitalizacji miasta Łódź
Podczas wydarzenia odbyła się także wernisaż wystawy fotograficznej (NIE) zapomniane zabytki, seanse filmowe poświęcone drugiemu życiu zabytków oraz oprowadzanie po zrewitalizowanych zabytkach. Wydarzenie zwieńczył akcent kulturalny w postaci koncertu w Famułach.
Zmiany zachodzące w środowisku, ale i społeczeństwie, rodzą potrzebę przemiany w podejściu do adaptacji istniejących zabytków. Tak wiele obiektów znika, dlatego powinniśmy zmienić nasze podejście do konserwacji, ratować a nie odtwarzać. Nie możemy wymazać historii, budynek to materia, na której czas odciska piętno i o tą historię powinniśmy walczyć. W świecie spłycającym lokalną kulturę, poddającym nas globalnym trendom powinniśmy walczyć o autentyczność.
Rewitalizacja to jeden ze sposobów na zmniejszenie naszej ingerencji w środowisko, ale musimy robić to mądrze bez nadmiernych nakładów i procesów odtworzeniowych, burząc a następnie wznosząc kopie historii. Obecnie technologie pozwalają nam na tworzenie kopii, powtarzalnych budynków, ale nie powinniśmy robić tego kosztem autentycznie zachowanych budynków. Obiekty tak jak wszystko zmieniają się w czasie, często bardzo znacznie. Potrzeba dostosowania przestrzeni do funkcji zawsze wywoływała mniejsze lub większe remonty, przebudowy, zmiany wystroju. I nie mamy prawa decydować, która z nich była najlepsza, którą zachowamy dla przyszłych pokoleń. Na jakiej podstawie mielibyśmy cofać się do wybranego przez nas roku i właśnie taki charakter nadawać danemu miejscu, zatracając wtórne ślady? Mamy o tym zapomnieć?
Same budynki, założenia urbanistyczne, nawet całe miasta i infrastruktury międzynarodowe bez ludzi nie znaczą nic, bo są do niczego niepotrzebne. Mury to świadkowie historii, ludzkich historii, dlatego warte są ocalenia, ale w stanie tylko oczyszczonym i zabezpieczonym przy jak najmniejszej ingerencji kolejnych pokoleń. Rewitalizacja to przywrócenie do życia, aby budynki mogły dalej żyć potrzebują ludzi, którzy będą z nich korzystać.
Nasze myślenie o rewitalizacji musi być szerokie, zawierać w sobie ocalenie zabytków od degradacji, ocalenie historii i wspomnień, ponowne wykorzystanie przez ludzi, poprzez nadanie często nowych funkcji, najmniej ingerując w stan obecny. Musi być również ekologiczne. Każdy zachowany nawet najmniejszy element powinien być wykorzystany, zbyt dużą część naszej planety pokrywają już wysypiska śmieci.
Abyśmy mogli włączyć nowe myślenie o rewitalizacji musimy rozmawiać, dzielić się doświadczeniem, poznawać nowe technologie oraz opracowywać nowe podejście i metody zachowywania zabytków, tak aby mogły służyć nam jeszcze przez wiele pokoleń. Ta potrzeba konfrontacji spostrzeżeń konserwatorów zabytków, architektów, samorządów oraz inwestorów doprowadziła do powstania Forum Rewitalizacji.
O zabytkach chcemy mówić jako o naszym dziedzictwie. Tak wiele obiektów niszczeje, a wraz z nimi nasza historia. Nie wszystkie obiekty da się zachować, jednak podniesienie świadomości o wartości jaką mają stare budynki jest niezmiernie ważna, aby ocalić ich jak najwięcej.
